 |
|
 |
|
|
|
|
Κριτική και δοκίμιο
Συγχρόνως με την ποίηση εκδηλώθηκε και η ενασχόληση μου με την κριτική. Με μια επισκόπηση πνευματική (στη Φιλολογική Πρωτοχρονιά του 1947) και εν συνεχεία με βιβλιοκριτικές (στα περιοδικά Ηπειρωτική Ζωή και αργότερα στην Ηπειρωτική Εστία και στην Ενδοχώρα
). Αρχή της κριτικής επίδοσης μου αποτέλεσε η δημοσίευση του πρώτου δοκιμίου μου Ο Μακρυγιάννης, ένας προκλασικός (1950). Επισκοπώντας την εκ μετέπειτα παραγωγή μου, την διαιρώ σε κριτικές ή φιλολογικές εκδόσεις (π.χ. Ανδρέα Κάλβου Ιωνιάς
), σε φιλολογικές μελέτες που είναι και οι περισσότερες (από τις πρώτες για τον Θεοτόκη ως την τελευταία για τον Γονατά) και σε δοκίμια (από τις Εποπτείες
,1952, ως τα Ευρυγώνια
, 2000). Και ειδικότερα φαίνεται η προσήλωσή μου προπαντός στους μείζονες της νεοελληνικής λογοτεχνίας μας (που είναι για μένα ο Σολωμός, ο Κάλβος και ο Καβάφης). Αλλά, μετά τον Μακρυγιάννη, και για τους αντιπροσωπευτικούς του αρχόμενου 20ου αιώνα (που ήταν ο Βάρναλης, ο Θεοτοκάς και ο Σικελιανός). Επίσης σε αντιδιαστολή με αυτούς, στους νέους ιχνευτές εδάφους του μεσοπολέμου (τον Καρυωτάκη και κοντά του τον Φιλύρα και τον Άγρα). Και ακόμη στους μοντέρνους που ήταν κατ’ αντιζυγία ο Σεφέρης και ο Ελύτης και σε συζυγία μεταξύ τους οι πρωτοπόροι του υπερρεαλισμού, ο Εμπειρίκος και ο Εγγονόπουλος. Και τέλος αδιάλειπτη υπήρξε η προσήλωση και η μελέτη μου των πρώτων του μεταπολέμου και ως τέτοιοι αναγνωρίζονται και αναλύονται στα σχετικά βιβλία ή δοκίμιά μου ο Σαχτούρης και κοντά σε αυτόν ο Γονατάς, ο Κατσαρός, ο Αναγνωστάκης, ο Καρούζος και ο Παπαδίτσας. Σημείωσα έτσι διαχρονικά τα πιο νευραλγικά σημεία που ξεχώρισα και έθιξα ως μελετητής του σώματος της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Και συνεχώς με αυτή τη διαδικασία και διάκριση: Να λειτουργώ με την τριπλή μου ιδιότητα ομόκεντρη: του φιλολόγου ως θεράποντα του κριτικού και τέλος και των δυο μαζί ως απαραιτήτων ενισχυτών του ποιητή. Με την ενίσχυσή τους πάντοτε να αναζητώ και να αναλύω την ποιητική του καθενός, αποκαλύπτοντας κάθε φορά την ιδιαιτερότητά της (π.χ. τη δεύτερη σοφιστική και τα ρητορικά γυμνάσματα, την άγνωστη πλευρά της τέχνης του Καβάφη και τις δημοτικές παραλογές κάτω απ’ το στυλ του εξπρεσιονισμού στην ποίηση του Σαχτούρη). Σε τελευταία ανάλυση η κριτική μου ενασχόληση υπήρξε μια σπουδή ποιητικών. Και κάτω εκεί, επιγνωστά ή ανεπίγνωστα, μπορεί να αναζητήσει ο αναγνώστης, κάποια ψήγματα και της προσωπικής ποιητικής μου.
Αναλυτική εργογραφία κριτικής
Αναλυτική εργογραφία δοκιμίου
|
|
|
|
|
